شیوه‌نامه نگارش مقالات

شیوه‌نامه نگارش محتوا در فصلنامه علمی ـ تخصصی «رأی»

مقدمه

همان‌گونه که در شماره‌های سابق «فصلنامه رأی» مشاهده شده است، حوزۀ موضوعی این مجله در چارچوب‌های متفاوت و متنوعی متبلور می‌شود؛ محقق می‌‌تواند تمام یا بخشی از یک رأی را مبنای مطالعه و پژوهش خود قرار داده و به نگارش «نقد رأی محور» بپردازد. همچنان‌که مقاله تحلیلی می‌تواند بر مبنای سنتز دو یا چند رأی مرتبط به‌هم شکل گیرد و عنوانی مانند علم قاضی، انتقال قرارداد یا امارات قضایی و امثال آن، از منظر آراء و رویه قضایی مورد بررسی واقع شود و به‌صورت «نقد موضوع محور» نگارش یابد. از سویی دیگر، «یادداشت‌های نقد رأی» که توسط خود قاضی نیز نگاشته می‌شود،همواره در شماره‌های گذشته بخش معتنابهی را به خود اختصاص داده و صرفاً نکات اصلی و بارز هر رأی را در معرض نقد قرار می‌دهد. به هر حال آنچه تمام بخش‌های مجله را از مطالعات آزاد حقوقی متمایز می‌کند، نقطه آغاز و محور اصلــی مطالعــه است که در رأی و یا رویۀ عملی مراجع قضایی خلاصه می‌شود. به منظور آشنایی با سبک‌های نــگارش، تحلیل و نقــد رأی، بخشــی از فصلنامه به «بایسته‌‌های نگارش و نقد رأی» اختصاص یافته است که به روش‌شناسی تولید این ادبیات و مطالعاتی که موضوع آن مشخصاً آراء قضایی است، می‌پردازد. بخش «نقد و تحلیل آراء خارجی و ترجمه» نیز به‌عنوان بخش پایانی فصلنامه در همین راستا پیش‌بینی شده است. علاوه بر آن از شماره پنج این فصلنامه بخش «گزارشات» نیز به مجله اضافه شده است. گزارش‌‌های مزبور در دو دستۀ «گزارش رویه قضایی» که صرفاً به توصیف رویۀ قضایی موجود در یک زمینه خاص می‌پردازد و دسته «گزارش جلسات نقد رأی» که صورت‌جلسات نشست‌های نقد رأی را ارائه می‌دهد، پیش‌بینی شده که توسط پژوهشگران پژوهشگاه قوه قضاییه تهیه و تنظیم می‌گردد.

بر این اساس برای به‌سامان‌کردن نگارش نقدها در قالب‌های گوناگون و متنوع فوق شیوه‌نامه نگارش محتوا برای هر قسمت به‌صورت مجزا و متفاوت تهیه گردیده که ذیلاً ارائه می‌گردد:

ترتیب نگارش بخش‌های مجله

نویسندگان محترم بایستی علاوه بر رعایت نکات شیوه‌نامه ویرایش مقالات، یکی از فرمت‌های زیر را انتخاب نموده و با رعایت نکات ذیل اقدام به نگارش نمایند.

  • بایسته‌های نگارش و نقد رأی
  1. حجم مقالات تألیفی ترجیحاً کمتر از 8000 کلمه باشد.
  2. هدف این دسته از مقالات، تبیین و آموزش شیوه و سبک نگارش آراء قضایی می‌باشد.
  3. این نوع از مقالات اصولاً مشتمل بر عنوان، چکیده، بدنه مقاله، نتیجه و فهرست منابع می‌باشد.
  4. در این دسته از نوشته‌ها ابتدائاً عنوان مقاله درج گردیده و سپس در خط زیرین، نام نویسنده(ها) ذکر می‌گردد. همچنین سمت و درجه علمی نویسنده(ها)، آدرس ایمیل نویسنده مسئول در پاورقی نوشته خواهد شد.
  • نقد موضوع محور
  1. هدف این دسته از مقالات بررسی موضوعِ واحد در آئینه آراء مختلف است؛ لذا لااقل استناد به سه رأی مشابه در بیان موضوع، الزامی خواهد بود.
  2. حجم مقاله حداقل 3000 و حداکثر 7000 کلمه خواهد بود.
  3. مقالات ارسالی در این حوزه اصولاً مشتمل بر عنوان، چکیده، جدول مشخصات رأی، متن رأی (درصورت نیاز)، بدنه مقاله، نتیجه و فهرست منابع می‌باشد.
  4. در این دسته از نوشته‌ها ابتدائاً عنوان مقاله درج گردیده و سپس در خط زیرین، نام نویسنده(ها) ذکر می‌گردد. همچنین سمت و درجه علمی نویسنده(ها)، آدرس ایمیل نویسنده مسئول در پاورقی نوشته خواهد شد.
  5. در استناد به آراء، در صورتی‌که دادنامۀ مورد اشاره، در مجموعه آراء قضایی به چاپ رسیده باشد، درج مشخصات رأی به همراه ارجاع به مجموعه رأی کافیست؛ در غیر این‌صورت اصل متن دادنامه به‌عنوان پیوست مقاله ارسال گردد.
  6. در بدنۀ مقاله، نویسنده به بررسی یک موضوع حقوقی خاص در رویۀ قضایی و آراء صادره از محاکم پرداخته و به فراخور مطلب به آراء محاکم استناد خواهد نمود.
  7. علاوه بر ارسال یا درج متن رأی، بایستی تصویر برگه رأی به پیوست در زمان ارسال مقاله ارسال گردد.
  • نقد رأی محور
  1. هدف این دسته از مقالات بررسی تفصیلی یک یا چند رأی بوده و محوریت در شیوه نگارش نقد، متن آراء خواهد بود.
  2. حجم مقاله حداقل 1500 و حداکثر 4000 کلمه خواهد بود.
  3. مقالات ارسالی در این حوزه اصولاً مشتمل بر عنوان، چکیده، جدول مشخصات رأی، متن رأی (درصورت نیاز)، مختصری از گردش‌کار و جریان رسیدگی، نقد مبانی صدور رأی و جهات موضوعی و حکمی دادنامۀ صادره، نتیجه و فهرست منابع می‌باشد.
  4. در این بخش ابتدائاً عنوان مقاله (موضوع اصلی رأیِ مورد نقد) درج گردیده و سپس در خط زیرین، نام نویسنده(ها) ذکر می‌شود. همچنین سمت و درجه علمی نویسنده(ها)، آدرس ایمیل نویسنده مسئول در پاورقی نوشته خواهد شد. مشخصات دادنامۀ موردنقد در جدول رأی درج می‌گردد.
  5. در استناد به آراء، در صورتی‌که دادنامه مورد اشاره، در مجموعه آراء قضایی به چاپ رسیده باشد، درج مشخصات رأی به همراه ارجاع به مجموعۀ رأی کافیست؛ در غیر این‌صورت اصل متن دادنامه به‌عنوان پیوست مقاله ارسال گردد.
  6. علاوه بر ارسال یا درج متن رأی، بایستی تصویر برگه رأی به پیوست در زمان ارسال مقاله ارسال گردد.

یادداشت رأی

  1. در این دسته از نوشته‌ها قضات به بررسی اجمالی نکات بارز مبانی صدور رأی و جهات موضوعی و حکمی دادنامه صادره و استنادها و استدلال‌های خود می‌پردازند.
  2. حجم یادداشت‌های نقد رأی حداکثر 800 کلمه بوده و حجم خود رأی در تعداد کلمات محاسبه نمی‌شود.
  3. در این بخش ابتدائاً عنوان رأی (موضوع اصلی رأیِ مورد نقد) درج گردیده و سپس در خط زیرین، نام نویسنده(ها) ذکر می‌گردد. همچنین سمت و درجه علمی نویسنده(ها)، آدرس ایمیل نویسنده مسئول در پاورقی نوشته خواهد شد. مشخصات دادنامۀ مورد نقد در جدول رأی درج می‌گردد.
  4. در این مقاله ابتدائاً مختصری از گردش‌کار و جریان رسیدگی بیان می‌گردد و در ادامه، اصل متن رأی درج می‌گردد. لازم به ذکر است در این بخش الزاماً بایستی اصل متن رأی درج شود و صرف ارجاع به آن در مجموعه آراء قضایی کافی نخواهد بود.
  5. علاوه بر ارسال یا درج متن رأی، بایستی تصویر برگه رأی به پیوست در زمان ارسال مقاله ارسال گردد.
  • گزارش رویه قضایی
  1. گزارشات رویه قضایی ممکن است مربوط به رویۀ واحد و مستقر یا رویۀ متعارض (تهافت) دادگاه‌ها در رسیدگی به یک نوع پرونده باشد. در بیان رویۀ واحد دادگاه‌ها لااقل 3 رأی مشابه، مستند قرار گیرد و در بیان رویۀ متعارض، آراء مختلف به تعداد نظرات متضاد ذکر شود.
  2. در ارائه چنین گزارشی هدف صرفاً توصیف و معرفی رویه قضایی محاکم بوده و نقد آنها به هیچ وجه مد نظر نیست. لازم به ذکر است که این‌گونه نقدها در چارچوب سایر بخش‌های مجله صورت خواهد پذیرفت.
  3. حجم گزارشات حداکثر 5000 کلمه می‌باشد.
  4. در این دسته از نوشته‌ها، ابتدائاً نوع (رویه یا تهافت) و سپس موضوع (موضوع اصلی رویه یا تهافت) درج گردیده و سپس در خط زیرین، نام نویسنده(ها) ذکر می‌گردد. همچنین سمت و درجه علمی نویسنده(ها)، آدرس ایمیل نویسنده مسئول در پاورقی نوشته خواهد شد.
  5. در استناد به آراء، در صورتی‌که دادنامه مورد اشاره، در مجموعه آراء قضایی به چاپ رسیده باشد درج مشخصات رأی به همراه ارجاع به مجموعه رأی کافیست؛ در غیر این‌صورت اصل متن دادنامه به‌عنوان پیوست مقاله ارسال گردد.
  • ترجمه و نقد آرای قضایی سایر کشورها
  1. این مجله آمادگی دارد ترجمه آراء برگزیده مراجع قضایی بین‌المللی و نیز آراء داخلی سایر کشورها، ترجمۀ نقد آراء و رویه قضایی کشورهای خارجی و نیز ترجمه مقالات حول محور شیوۀ نگارش آراء را به چاپ برساند.
  2. حجم مقالات ترجمه‌شده ترجیحاً کمتر از 8000 کلمه می‌باشد.
  3. در این دسته از نوشته‌ها ابتدائاً ترجمه عنوان مقاله درج گردیده و سپس در خط زیرین، نام نویسنده(ها) و همچنین نام مترجم(ها) ذکر می‌گردد. افزون بر آن، در پاورقی همان صفحه عنوان، مشخصات لاتین مقاله، سمت و درجه علمی نویسنده(ها) و مترجم(ها) و آدرس ایمیل مترجم مسئول نوشته خواهد شد.
  4. ارسال متن زبان اصلی مقاله به پیوست ترجمه آن الزامی است.
  5. درج پاورقی‌های متن اصلی و عندالاقتضاء ترجمه آن الزامی است.

هرگونه دریافت و پیگیری مقالات از طریق سامانه نشر مجله رأی به آدرس www.raayjournal.ir امکان‌پذیر می‌باشد. همچنین مخاطبین محترم مجله می‌توانند جهت مشاهده فایل مقالات شماره‌های پیشین مجله از طریق سامانه مزبور اقدام نمایند.