فصلنامه رأی (مطالعات آرای قضایی)

فصلنامه رأی (مطالعات آرای قضایی)

الگوهای دادرسی منصفانه و بازتاب آن در کمیسیون رفع تداخلات؛ تحلیل و نقدی بر رای وحدت رویه شماره 808 مورخ 22/7/1399 هیات عمومی دیوان عالی کشور

نوع مقاله : نقدِ موضوع محور

نویسنده
دکتری حقوق خصوصی.دانشکده حقوق. دانشگاه تربیت مدرس. تهران ایران. قاضی دادگستری
10.22106/jcr.2024.2026334.1478
چکیده
ایجاد مراجع اختصا صی در کنار مراجع قضایی با کارکردی مشابه آن، جهت حل و فصل اختلافات دارای مزایای
بسیاری است. این مزایا علاوه بر کاهش ورود پرونده به دستگاه قضایی، از حیث عدم وجود تشریفات ویژه، کمی هزینه و در دسترس بودن موجبات رفاه شهروندان را فراهم می‌آورد. در کنار برآورده‌ساختن چنین مزایایی حقوق اشخاص نیز باید مورد حفاظت و صیانت قرارگیرد و صلاحیت مراجع مذکور که در موضوع نص است شفاف و صریح بوده و با صلاحیت سایر مراجع پیش‌بینی شده تداخل نداشته‌باشد. پرسش اینجاست که کمیسیون رفع اختلاف موضوع رای وحدت رویه شماره 801 هیات عمومی دیوان عالی کشور تا چه حد از این اصول پیروی نموده‌است. صلاحیت این مرجع چیست؟ آیا رای وحدت رویه موضع روشنی را در این باب به دست می‌دهد؟ بررسی نشان می‌دهد که در این کمیسیون به کیفیت مطلوبی دادرسی منصفانه مورد لحاظ قرار نگرفته و حتی در باب صدور رای نیز دارای شبهه است. از طرف دیگر صلاحیت مرجع مذکور اگرچه بر مبنای استثناء بودن صلاحیت مراجع اختصاصی نسبت به محاکم دادگستری، باید در موضع نص تفسیر گردد، اما فسلفه تشکیل مراجع مذکور و سیاق عبارات بکار گرفته شده در آیین‌نامه ناظر بر کمیسیون مفید فهم اشتباه از خروج خلع ید از صلاحیت کمیسیون مذکور است.
کلیدواژه‌ها

دوره 13، شماره 47
تابستان 1403
صفحه 29-45

  • تاریخ دریافت 23 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری 04 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش 14 آبان 1403