فصلنامه رأی (مطالعات آرای قضایی)

فصلنامه رأی (مطالعات آرای قضایی)

بیع یا معاوضه، اراده باطنی یا اراده ظاهری؛ نقد و بررسی دادنامه شماره 140348390002477710 شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان کردستان

نوع مقاله : نقدِ رأی محور

نویسندگان
گروه حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سقز، کردستان، ایران؛
10.22106/jcr.2026.2050146.1494
چکیده
چکیده
رأی شماره 140348390002477710 صادره از شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان کردستان به موضوع تحلیل ماهیت حقوقی قراردادهای منعقده میان طرفین و تفسیر آن به عنوان عقد معاوضه اختصاص دارد. این رأی در پاسخ به ادعای خواهان مبنی بر بطلان قرارداد به دلیل تعلق یکی از عوضین به غیر و فقدان شرایط قانونی لازم، قراردادهای منعقده را با توجه به قصد و اراده مشترک طرفین و تصریح به معاوضه بودن در مفاد قراردادها، به عنوان معاوضه تفسیر کرده و حکم بر بطلان آن صادر نموده است. مقاله حاضر با تحلیل رأی مذکور، به بررسی مبانی حقوقی و اصول تفسیری حاکم بر قراردادها در حقوق ایران می‌پردازد و با ارزیابی رویکرد دادگاه بدوی و تجدیدنظر، به نقد تطبیقی این دیدگاه‌ها بر اساس دکترین حقوقی و مواد قانونی می‌پردازد. در این راستا، تفاوت‌های ساختاری عقد بیع و معاوضه، و تأثیر تعلق یکی از عوضین به غیر در صحت قرارداد بررسی شده و نقاط قوت و ضعف رأی صادره مورد واکاوی قرار می‌گیرد. پژوهش حاضر به این نتیجه می‌رسد که هرچند رأی تجدیدنظر از اصول تفسیری نزدیک به قصد واقعی طرفین بهره برده است، اما تحلیل جامع‌تری از ماهیت عقد و تأثیر تعلق مال به غیر می‌توانست موجب صدور رأی دقیق‌تری شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • تاریخ دریافت 18 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 03 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش 04 مرداد 1405